ข้อมูลพื้นฐานในการเพาะเห็ด เห็ด (Mushroom) เป็นสิ่งมีชีวิตชั้นต่ำจำพวกเห็ดรา (Fungi) ซึ่งมีการเจริญเติบโตเป็นเส้นใยเมื่อถึงระยะที่จะสร้างเซลล์สืบพันธุ์จึงจะรวมตัวกันเป็นกลุ่มก้อนมีรูปร่างเป็นดอกเห็ดที่เรารู้จักกัน ดอกเห็ดมีรูปร่างสวยงามแตกต่างกันไปแล้วแต่ละชนิดของเชื้อรา ชนิดธรรมดามีรูปร่างเหมือนร่มกาง บางชนิดมีรูปร่างเหมือนปะการัง บางชนิดมีรูปร่างเหมือนรังนก ดอกเห็ดมีขนาดแตกต่างกันตั้งแต่ขนาดเล็กเท่าหัวไม้ขีดไฟ ไปจนถึงขนาดใหญ่เท่าลูกฟุตบอล ดอกเห็ดมีทั้งสีสวยสะดุดตา และสีกลมกลืนไปกับสิ่งแวดล้อม บางชนิดมีกลิ่นหอมชวนรับประทาน แต่บางชนิดมีกลิ่นเหม็นเขียว แหล่งกำเนิดเห็ดแต่ละชนิดแตกต่างกัน บางชนิดเกิดในป่าบนภูเขา บนดินในทุ่งนา บนขอนไม้ บนพื้นดินที่มีจอมปลวก บนพืชหรือบนเห็ดด้วยกัน เห็ดบางชนิดรับประทานได้ บางชนิดเป็นเห็ดพิษ ชนิดที่มีพิษถ้าเก็บมารับประทานอาจถึงตายได้ พิษบางชนิดส่งผลต่อระบบประสาททำให้เกิดจินตนาการเป็นภาพหลอน บางชนิดเป็นสมุนไพร บางชนิดเป็นปรสิตของพืช เห็ดที่มีเนื้อแข็งเหมือนไม้ หรือเหนียวคล้ายหนังไม่มีผู้รับประทาน แต่ชนิดที่มีเนื้ออ่อนนุ่มหรือกรอบกรุบ น่ารับประทาน จัดอยู่จำพวกพืชผัก ปัจจุบันมีการเพาะเลี้ยงเห็ดชนิดต่างๆ หลากหลายชนิด และที่นิยมทำเป็นอุตสาหกรรมการเพาะเลี้ยงเห็ด ได้แก่ เห็ดฟาง เห็ดหูหนู เห็ดแชมปิญอง เห็ดนางฟ้า ฯลฯ

     การเตรียมเชื้อฟางจากดอกเห็ดฟางสด สูตรที่ 1 ต้นกล้วยสดหั่นตากแห้ง วัสดุอุปกรณ์ ประกอบด้วย 1.ต้นกล้วยสดหั่นตากแห้ง 1 กก. 2.ถุงพลาสติกชนิดใส ขนาด 6*9 นิ้ว 10 ใบ 3.มีดคัทเตอร์ 1 ด้าม 4.แอลกอฮอล์ฆ่าเชื้อ 70% 1 ขวด 5.แก้วเปล่า 1 ใบ 6.เข็มเย็บกระดาษ 1 อัน 7.ดอกเห็ดฟางสด (ดอกตูม) 1 ดอก 8.กระดาษที่สะอาด 1 แผ่น 9.สำลีเล็กน้อย 10.น้ำสะอาดเล็กน้อย วิธีการทำ 1.นำต้นกล้วยสด และควรเป็นต้นกล้วยตัดใหม่ ๆ มาหั่นเป็นแว่น ๆ หนาประมาณ frac12;-1 เซนติเมตร ถ้าเป็นต้นกล้วยที่มีเครือแล้วให้เก็บส่วนของก้านเครือทิ้งให้หมด แล้วใช้มีดสับต้นกล้วยที่กั่นแล้วให้ละเอียดเล็กน้อยประมาณ 1 – 2 เซนติเมตร นำไปตากแดด โดยมีแผ่นพลาสติกหรือวัสดุรองพื้นที่สะอาดเกลี่ยให้บาง ๆ ประมาณ 4-5 วัน ควรกลับกองกล้วยทุกวันจนต้นกล้วยแห้งสนิท จึงนำไปทำเชื้อเห็ดฟาง หรือใส่ถุงพลาสติกเก็บรักษาไว้ใช้ต่อไป 2.นำต้นกล้วยที่แห้งแล้วดังกล่าวข้างต้น วางบนพื้นซีเมนต์หรือบนแผ่นพลาสติก พรมด้วยน้ำสะอาด ผสมคลุกเคล้าจนทั่ว แล้วทำการตรวจสอบให้มีความชื้นหมาด ๆ โดยการใช้มือกำต้นกล้วยแล้วบีบให้แน่น เมื่อคลายมืออกต้นกล้วยจะเป็นต้นเล็กต้นน้อย หรือรู้สึกชื้นมือ ถ้าบีบแล้วน้ำหยดหรือซึมออกตามง่ามมือแสดงว่าความชื้นมากเกินไปต้องผึ่งลมทิ้งไว้ให้ความชื้นระเหยไปประมาณ 1-2 ชั่วโมง (ความชื้นมากเกินไปเส้นใยเห็ดฟางจะไม่เจริญ) 3.บรรจุต้นกล้วยลงในถุงประมาณ frac12; ถุง 200 กรัม (ต้นกล้วยแห้ง 1 กิโลกรัม บรรจุได้ประมาณ 15- 20 ถุง) นำไปตั้งเรียงไว้เป็นแถว ๆ

     ปัจจุบัน ประเทศไทยยังคงรักษาความเป็นผู้นำการผลิตยางธรรมชาติของโลกด้วยปริมาณการผลิต 3.09 ล้านตัน ขณะที่จีนเป็นผู้ใช้ยางธรรมชาติสูงสุดของโลกด้วยปริมาณ 2.92 ล้านตัน โดยราคายางปรับตัวสูงขึ้นอย่างต่อเนื่องตั้งแต่เดือนสิงหาคม 2552 เป็นต้นมา อันเนื่องจากปัจจัยจากความต้องการยางธรรมชาติที่เพิ่มขึ้น ของทั้งจีนและสหรัฐอเมริกาจากการเติบโตของกลุ่มอุตสาหกรรมยานยนต์ และคาดว่ามีแนวโน้มจะปรับตัวสูงขึ้นอย่างต่อเนื่องต่อไป อันเนื่องจากภาวะเศรษฐกิจโลกเริ่มฟื้นตัว ประกอบกับวัตถุดิบออกสู่ตลาดน้อยเนื่องจากฝนตกในประเทศผู้ผลิตหลัก ได้แก่ ไทย อินโดนีเซีย และมาเลเซีย ทำให้ผลผลิตลดน้อยลง ซึ่งเป็นปัจจัยหนุนให้ราคายางสูงขึ้น และต่อไปสวนยางในประเทศผู้ผลิตจะเข้าสู่ฤดูผลัดใบ ทำให้ผลผลิตเข้าสู่ตลาดน้อยกว่าปกติสักระยะหนึ่ง ซึ่งจะทำให้ราคายางยังคงสูงต่อไป

     เพียงไปสัมผัสหมอกยามเช้าท่ามกลางอากาศเย็นที่วังน้ำเขียวครั้งเดียวเท่านั้น ทำให้ "ผนิตนาฎ-วีระ ภัทรอานันท์" สองสามีภรรยา ตัดสินใจเปลี่ยนอาชีพจากนำเข้าและจำหน่ายอุปกรณ์เครื่องโทรศัพท์เคลื่อนที่ (มือถือ) ที่ห้างสรรพสินค้ามาบุญครอง มาลงทุนกว่า 40 ล้านบาท ทำฟาร์มเห็ด โดยใช้ระบบปิด เพาะเห็ดในห้องเย็น และโรงเรือนเปิดแบบประยุกต์ ที่บ้านสุขสมบูรณ์ ต.ไทยสามัคคี อ.วังน้ำเขียว จ.นครราชสีมา ผนิตนาฎ เล่าว่า ในช่วงฤดูหนาวปี 2549 เธอและวีระจะขับรถยนต์ไปพักผ่อนที่ อ.วังน้ำเขียว ช่วงเช้าเข้าไปที่บ้านสุขสมบูรณ์ เห็นบรรกาศในยามเช้าสวยงามมาก มีหมอกขาวเต็มไปหมด เลยคุยกับสามีว่าน่าจะหาซื้อที่สัก 2 ไร่ สร้างบ้านพักตากอากาศไว้สังสรรค์กับเพื่อรฝูง ขากลับแวะไปซื้อเห็ดหอมของชาวบ้าน รสชาติอร่อยมาก แต่ชาวบ้านมีปริมาณไม่มากนัก หลังจากนั้นไม่นานจึงเดินทางไปที่วังน้ำเขียวอีกครั้ง เพื่อหาซื้อที่ ปรากฏว่ามีชาวบ้านเดือดร้อนเงินขายที่ 60 ไร่ ราคา 5.5 ล้านบาท จึงตัดสินใจซื้อ

     กว่า 8 หมู่บ้านใน ต.โคกสูง อ.เมือง จ.ชัยภูมิ ถือเป็นพื้นที่ที่ประสบปัญหาภัยแล้งซ้ำซาก ทำให้ชาวบ้านที่นี่ส่วนใหญ่ต้องอพยพไปขายแรงงานในต่างจังหวัดกันจำนวนมาก หมู่บ้านที่นี่ถูกขนานนามว่า “หมู่บ้านคนชรา” ที่ต้องถูกปล่อยอยู่ลำพัง รอเพียงลูกหลานที่เดินทางไปทำงานต่างถิ่นส่งเงินกลับคืนมาให้เป็นค่าใช้จ่ายดูแลลูกหลานศึกษาเล่าเรียนและเลี้ยงครอบครัว แต่เมื่อ 4 ปีก่อน ชาว ต.โคกสูง ได้รวมกลุ่มการทำอาชีพ ด้วยการเลี้ยงจิ้งหรีด จนปัจจุบันสามารถสร้างรายได้เป็นกอบเป็นกำ ทั้งยังไม่ต้องจากบ้านเกิดเมืองนอนเพื่อไปขายแรงต่างถิ่นเหมือนเช่นในอดีต

     การประดิษฐ์ ดอกมะลิจากไส้ (แกน) มันสำปะหลัง เป็นอีกหนึ่งผลงานที่สร้างชื่อให้แก่ วิทยาลัยการอาชีพกันทรลักษ์ แห่งเมืองศรีสะเกษ เพราะนอกจากช่วยสร้างเม็ดเงินเข้าวิทยาลัยในแต่ละปีได้โขแล้ว ยังช่วยส่งเสริมการสร้างอาชีพ สร้างรายได้ให้แก่ชุมชน แถมยังเป็นการให้ชาวบ้านรู้จักนำของเหลือใช้มาทำให้เกิดประโยชน์ด้วย ภัทราภรณ์ คำภากุล วัย 28 ปี อาจารย์ประจำแผนกการขาย วิทยาลัยการอาชีพกันทรลักษ์ เล่าให้ฟังว่า เกิดจากประสบการณ์ในวัยเด็กที่นำเอาไส้มันสำปะหลังไปตัดเป็นชิ้นเล็กแล้วนำไปแช่น้ำเพื่อให้เกิดการพองตัว เมื่อนึกย้อนกลับไปจึงเกิดเป็นความคิดว่า น่าจะทำเป็นดอกไม้ได้ โดยเฉพาะดอกมะลิ คิดว่าเหมาะสมที่สุด เพราะมีสีที่ใกล้เคียงกัน และลักษณะของกลีบดอกก็ทำได้ง่าย ไม่ซับซ้อน

     ยุคที่ปุ๋ยแพงอย่างวันนี้ ก็เลยมีหลายหน่วยงานออกมาทำหน้าที่ให้คำแนะนำต่างๆ เพื่อเป้าหมายในการลดอัตราการใช้ปุ๋ยลง มีทั้งแบบที่เอาผลงานเก่าๆ หลายปีมาแล้วมาปัดฝุ่นใหม่ หรือบางทีละเลยการสร้างองค์ความรู้ด้านนี้ไปนาน แล้วก็พยายามใช้แนวคิดเก่าๆ มาแนะนำเพื่อให้ไม่ตกกระแส แต่ทั้งหมดนี้ไม่น่าจะนำไปสู่การแก้ปัญหาได้อย่างแท้จริงโดยเฉพาะการทำนาปลูกข้าว ต้นทุนหลักมักจะหมดไปกับค่าปุ๋ยค่ายา แต่หากชาวนาหรือผู้ที่อยู่อาชีพนี้แก้ปัญหาตรงนี้ได้ มั่นใจได้ว่าอาชีพชาวนาจะมีแต่กำไร คำที่เคยกล่าวกันว่า" นาปรังได้แต่ซังกับหนี้ นาปีมีแต่หนี้กับซัง" คงจะหมดไป ฉะนั้นแนวคิดของการใช้ปุ๋ยตามความต้องการของพืชในดินแต่ละชนิด เป็นองค์ความรู้ผู้ที่ประกอบอาชีพนี้ไม่อาจมองข้ามได้

     อาชีพสวนยางพาราเป็นอาชีพหลักที่สร้างรายได้แก่ ลุงเพียน สระศรี เกษตรกรวัย 70 ปี แห่งเมืองพัทลุงมาแต่เริ่มต้น แต่วันนี้อาชีพดังกล่าวกลับไม่เอื้อต่อวัย ยิ่งหน้าฝนกรีดยางไม่ได้เต็มที่ทำให้ขาดรายได้ ลุงจึงมองหาอาชีพเสริม ต่อเมื่อได้ปลูกพืชผสมผสานหลายชนิด ปัจจุบันเก็บผลผลิตขายสร้างรายได้อย่างมั่นคง ลุงเพียน เล่าว่าตนพร้อมภรรยา นางเรียม สระศรี วัย 64 ปี ย้ายจาก อ.รัตภูมิ จ.สงขลา มาทำสวนที่บ้านโหล๊ะหาร ต.ทุ่งนารี อ.ป่าบอน จ.พัทลุง เมื่อ 45 ปีก่อน เริ่มจากปลูกข้าวไร่ ทำสวนยางพารา แต่สภาพฝนตกชุกของภาคใต้บวกกับอายุที่เพิ่มขึ้นทำให้ต้องมองหาอาชีพอื่น จนปี 2545 ได้เรียนรู้เรื่องการปลูกพืชผสมผสานที่ ต.บ้านนา อ.ศรีนครินทร์ จึงแบ่งสวนยาง 6 ไร่ จากทั้งหมด 12 ไร่ ปลูกมังคุด 150 ต้น ระหว่างต้นมังคุดปลูกไผ่ตงศรีปราจีน 60 ต้น