ขณะนี้ยังคงพบการระบาดของเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลอย่างต่อเนื่อง ดังนั้น ชาวนาควรจะหมั่นตรวจสอบแปลงนาอย่างสม่ำเสมอ โดยเฉพาะถ้าพบเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลต้องรีบกำจัดทันที หรือถ้ามีการระบาดมากถึงระดับที่จำเป็นต้องใช้สารเคมีควรปฏิบัติตามคำแนะนำ โดยถ้าเป็นช่วงข้าวอายุน้อยกว่า 40 วัน ควรงดใช้สารเคมี เนื่องจากช่วงดังกล่าวเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลเป็นตัวเต็มวัยชนิดปีกยาว จึงทำให้การใช้สารเคมีในการควบคุมไม่มีประสิทธิภาพ อีกทั้งมีผลกระทบต่อมวลเขียวดูดไข่ซึ่งเป็นศัตรูธรรมชาติที่คอยควบคุมเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล นายชัยฤทธิ์ ดำรงเกียรติ อธิบดีกรมการข้าว กล่าวว่า สิ่งที่กรมการข้าวตลอดจนหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในสังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ให้ความสำคัญและเชื่อมั่นว่าจะสามารถแก้ปัญหาการแพร่ระบาดของเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลได้เป็นอย่างดีคือ การจัดระบบการปลูกข้าวควบคู่กับการใช้สารธรรมชาติทดแทนสารเคมี ซึ่งวันนี้มีตัวอย่าง โรงเรียนชาวนาตำบลองครักษ์ อำเภอโพธิ์ทอง จังหวัดอ่างทอง ที่ใช้วิธีธรรมชาติในการป้องกันกำจัดเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลได้อย่างมีประสิทธิภาพ นางสาวจงกล ปิ่นเกตุ ผู้อำนวยการโรงเรียนชาวนาตำบลองครักษ์ เล่าว่า โรงเรียนชาวนาแห่งนี้เป็นการรวมตัวกันของกลุ่มเกษตรกรที่ประกอบอาชีพทำนา และมีเกษตรกรอาชีพทำสวน ทำไร่บางส่วน รวมทั้งสิ้น 60 ราย ซึ่งในโรงเรียนแห่งนี้จะมีหลักสูตรการสอนเรื่องเศรษฐกิจพอเพียง มุ่งเน้นการทำการเกษตรที่ลดต้นทุนการผลิต ด้วยการผลิตสารอินทรีย์น้ำหมักชีวภาพ จากสมุนไพรเพื่อใช้ทดแทนปุ๋ยเคมีและสารเคมีกำจัดศัตรูพืช ซึ่งแต่เดิมก่อนที่จะมีโรงเรียนชาวนา เกษตรกรส่วนใหญ่จะประสบปัญหาเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลทำลายผลผลิตข้าวอย่างมาก อีกทั้งมีต้นทุนการผลิตสูงโดยเฉพาะค่าเมล็ดพันธุ์ข้าว ค่าปุ๋ยเคมี สารเคมีกำจัดศัตรูพืชที่ใช้เป็นประจำและมีแนวโน้มราคาสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง แต่หลังจากมีโรงเรียนชาวนาที่มุ่งเน้นให้สมาชิกผลิตสารชีวภาพไว้ใช้เอง โดยใช้วัตถุดิบที่หาง่ายในท้องถิ่น ได้แก่พืชสมุนไพรไทย เช่น สะเดา บอระเพ็ด ยาสูบ ฟ้าทะลายโจร หนอนตายหยาก มาเป็นสารป้องกันกำจัดศัตรูพืชสำหรับฉีดพ่นแปลงนาอย่างสม่ำเสมอ ซึ่งไม่เพียงแต่ช่วยป้องกันเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลไม่ให้เข้ามาทำลายผลผลิตข้าวได้เท่านั้น ยังช่วยให้ต้นทุนการผลิตลดลงอย่างเห็นได้ชัด ส่งผลให้มีรายได้และความมั่นคงในอาชีพมากขึ้น ทั้งนี้ การทำนาด้วยวิธีการนี้ต้องอาศัยความขยันและความเอาใจใส่ของเกษตรกรอย่างมาก เนื่องจากต้องฉีดพ่นสารชีวภาพอย่างสม่ำเสมอและทั่วถึง แต่รับรองว่าได้ผลดีเกินคาด

     นายยรรยงค์ แสนสิงห์ ผู้อำนวยการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรเขต 3 (สศข.3) สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) เปิดเผยว่า จากการสำรวจพื้นที่ปลูกยางพาราในเขตพื้นที่รับผิดชอบ ได้แก่ จังหวัดอุดรธานี หนองคาย หนองบัวลำภู เลย สกลนคร นครพนม และบึงกาฬ พบว่า มีประมาณ 2,281,966 ไร่ พื้นที่กรีดยางพาราได้ 884,309 ไร่ อย่างไรก็ตาม ในช่วงนี้ขอให้เตรียมระวังโรครากขาว ซึ่งเกิดจากเชื้อราจำพวกเห็ดชั้นสูง มักระบาดในช่วงฤดูฝนที่เกิดขึ้นได้กับทั้งยางอ่อนและยางแก่ โดยแปลงยางที่เป็นโรครากขาว สามารถสังเกตได้จากมีต้นยางยืนต้นตาย พุ่มใบยางเปลี่ยนเป็นสีเหลืองแกมส้ม ขอบใบห่อลง ใบร่วงหมดทั้งต้น ถ้าตรวจดูที่รากจะเห็นเส้นใยของเชื้อราแตกสาขาเป็นร่างแหจับติดแน่น และแผ่ปกคลุมราก เส้นใยอ่อนมีลักษณะสีขาวปลายแบน เมื่อเส้นใยอายุมากขึ้นจะนูนกลม และกลายเป็นสีเหลืองจนถึงสีน้ำตาลซีด ในช่วงที่มีฝนตกอาจมีดอกเห็ดขึ้นบริเวณโคนต้นยาง ลักษณะเป็นแผ่นครึ่งวงกลมแผ่นเดียวกันหรือซ้อนกันหลายแผ่น ผิวบนสีเหลืองแกมส้ม ขอบสีขาว ส่วนผิวล่างมีสีส้มแดงหรือน้ำตาล ถ้าตัดดอกเห็ดตามขวาง จะเห็นชั้นบนเป็นสีขาวและชั้นล่างเป็นสีน้ำตาลแดงชัดเจน นอกจากนี้ สปอร์เชื้อรายังแพร่กระจายได้โดยน้ำ ลม และแมลง สามารถเข้าทำลายต้นยางทางบาดแผล ทำให้ต้นยางเป็นโรค

     พ่อค้าแม่ค้าส้มตำและร้านอาหารสุดทน มะนาวแพงหูฉี่เป็นประวัติการณ์ วอนรัฐบาลหามาตรการเยียวยาช่วยเหลือด่วน หลังปัจจุบันมะนาวขนาดใหญ่ ขายปลีกพุ่งสูงถึงลูกละ 11 บาท หลายฝ่ายเดือดร้อนหนัก ทำให้เล็งเปลี่ยนใช้มะนาวบรรจุขวดแทน ขณะที่ผู้ใช้รถใช้ถนน เตรียมกระเป๋าฉีกเพิ่ม หลังมติ กบง. ให้ปรับขึ้นราคาน้ำมันเบนซิน 91 เพิ่มอีก 1.07 บาท ต่อลิตร แอลพีจี เพิ่ม 75 สต.ต่อกิโลกรัม และเอ็นจีวีเพิ่ม 50 สต.ต่อกิโลกรัม มีผลบังคับ 16 เม.ย. นี้ เมื่อวันที่ 15 เม.ย. ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ขณะนี้มีกลุ่มพ่อค้าแม่ค้าร้านอาหาร และพ่อค้าแม่ค้าส้มตำจำนวนมาก ประสบปัญหาความเดือดร้อนอย่างหนัก จากกรณีที่มะนาวมีการปรับขึ้นราคา โดยในตลาดสดบางแห่ง ราคาขายปลีกมะนาวขนาดใหญ่ พุ่งสูงถึงลูกละ 10-11 บาทเลยทีเดียว ทำให้กลุ่มผู้ประกอบการร้านอาหารรายย่อยเหล่านี้ ส่วนใหญ่ไม่กล้าซื้อไปประกอบอาหาร เพราะมีราคาแพงเกินไป จึงต่างเรียกร้องให้รัฐบาลเร่งหามาตรการมาเยียวยา ช่วยเหลือเป็นการด่วน โดยในปัจจุบัน มีการสำรวจราคามะนาวในตลาดต่าง ๆ เช่น ตลาดสี่มุมเมืองราคาขายมะนาวขนาดใหญ่อยู่ที่ 800 บาทต่อมะนาว 100 ลูก ซึ่งมีราคาสูงกว่าเดือน มี.ค. ที่ราคาเฉลี่ยที่ 664 บาท ต่อมะนาว 100 ลูก เดือน ก.พ. เฉลี่ยที่ 450 บาท ต่อมะนาว 100 ลูก และ เดือน ม.ค. ราคาเฉลี่ย 350 บาท ต่อมะนาว 100 ลูก ขณะที่ตลาดยิ่งเจริญราคามะนาวขนาดกลาง ปัจจุบัน ราคาอยู่ที่ 6 บาทต่อลูก เป็นต้น

     รายงานจากกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ว่า ในการประชุมคณะทำงานป้องกันและแก้ไขปัญหาศัตรูพืชระบาดเมื่อวันก่อน ได้เห็นชอบในหลักการพิจารณาโครงการควบคุมและกำจัดศัตรูมะพร้าวแบบครอบคลุมพื้นที่ ในประเด็นเทคโนโลยีที่เหมาะสมในการควบคุมศัตรูมะพร้าวที่สำคัญ คือ หนอนหัวดำ และแมลงดำหนาม โดยวิธีการควบคุมและกำจัดในพื้นที่ระบาดหนอนหัวดำมี 2 วิธี คือ วิธีตัดทางใบที่ถูกทำลายมาเผา และวิธีปล่อยศัตรูธรรมชาติ โดยให้ใช้แตนเบียนหนอน อัตรา 200 ตัว ต่อไร่ ต่อครั้ง ติดต่อกัน จำนวน 12 ครั้ง ส่วนการกำจัดศัตรูมะพร้าว ประเภทแมลงดำหนาม ให้ใช้วิธีปล่อยศัตรูธรรมชาติ ในอัตราเดียวกัน คือ ปล่อย 5 มัมมี่ ต่อไร่ ต่อครั้ง ติดต่อกันจำนวน 3 ครั้ง โดยเทคโนโลยีดังกล่าวสามารถกำจัดศัตรูมะพร้าวได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งจะเกิดประโยชน์ต่อเกษตรกรที่ปลูกมะพร้าว ช่วยลดความเสียหาย และควบคุมไม่ให้แพร่กระจายไปยังพื้นที่ที่ไม่มีการระบาด ทั้งนี้ จะนำมติที่ประชุมไปดำเนินการจัดทำโครงการควบคุมและกำจัดศัตรูมะพร้าวแบบครอบคลุมพื้นที่ และเสนอกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ต่อไป

     จากการสำรวจติดตามสถานการณ์และเฝ้าระวังการระบาดของเพลี้ยแป้งในพื้นที่ 46 จังหวัด ในช่วงเดือนมีนาคม 2555 ที่ผ่านมาของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ พบเพลี้ยแป้งอยู่ในระดับที่สามารถควบคุมได้ ทั้งนี้ได้มีการใช้แมลงช้างปีกใสและแตนเบียน ในพื้นที่ 13 จังหวัด รวมพื้นที่ 26,195 ไร่ คิดเป็นร้อยละ 0.31 ของพื้นที่ปลูกมันสำปะหลังยืนต้นทั้งประเทศ คือ 8,624,573 ไร่ พื้นที่โดยรวมระบาดเพิ่มขึ้น 2,142 ไร่ หรือเพิ่มขึ้นร้อยละ 8.91 เมื่อเปรียบเทียบกับพื้นที่การระบาดของเพลี้ยแป้งมันสำปะหลังที่ผ่านมา โดยในส่วนของพื้นที่ระบาดเพิ่มขึ้นต้องรีบดำเนินการควบคุมมี 4 จังหวัด คือ จ.ยโสธร นครราชสีมา ฉะเชิงเทรา และชลบุรี พื้นที่ระบาดอยู่ในระหว่างการควบคุมคงเดิม 4 จังหวัด คือ จ.บุรีรัมย์ สุรินทร์ อุทัยธานี และสระแก้ว พื้นที่ระบาดลดลง 5 จังหวัด คือ จ.มหาสารคาม ขอนแก่น ปราจีนบุรี ระยอง และกาญจนบุรี พื้นที่ไม่ระบาด ซึ่งต้องเฝ้าระวังทั้งหมด 12 จังหวัด

     ในช่วงนี้อากาศเริ่มเข้าสู่หน้าแล้ง นายอยุทธ์ หรินทรานนท์ รองอธิบดีกรมปศุสัตว์ แนะนำให้เกษตรกรผู้เลี้ยงปศุสัตว์ โดยเฉพาะโค-กระบือ ควรมีการจัดเตรียมพืชอาหารสัตว์ หรือเสบียงสัตว์ ไว้ใช้ในยามขาดแคลนซึ่งอาจเป็นพืชอาหารสัตว์ เช่น หญ้าชนิดต่าง ๆ หรือพืชผลทางการเกษตรอย่าง กล้วย มันสำปะหลัง สับปะรด กระถิน ที่สามารถนำมาใช้เลี้ยงปศุสัตว์ได้ โดยอาจทำในรูปของการหมัก การทำให้แห้ง เป็นต้น ปัญหาหลักของการเลี้ยงสัตว์เคี้ยวเอื้องในหน้าแล้ง คือ พืชอาหารสัตว์ขาดแคลน มีคุณภาพต่ำและมีคุณค่าทางโปรตีนไม่เพียงพอต่อความต้องการของปศุสัตว์ ทำให้สัตว์ชะงักการเจริญเติบโตและการให้ผลผลิตไม่สมบูรณ์ ดังนั้น จึงควรมีการทำ อาหารเสริมอัดก้อน (Urea Molass MineralBlock : UMMB) มาใช้เป็นอาหารเสริม สำหรับให้สัตว์เลียกิน เพื่อช่วยเพิ่มคุณค่าทางอาหารและชดเชยสารอาหารบางส่วนที่ขาดในหญ้าและฟางที่มีคุณภาพต่ำ ซึ่งในอาหารเสริมอัดก้อน มีส่วนผสมของกากน้ำตาล–ยูเรีย และแร่ธาตุจะเป็นอาหารที่ช่วยเสริมให้โค-กระบือมีสุขภาพดี ลดการสูญเสียน้ำหนักโคในช่วงฤดูแล้ง สูตรและวิธีการผลิต เป็นสูตรที่ กองอาหารสัตว์ กรมปศุสัตว์ วิจัยแล้วว่ามีความเหมาะสม ประหยัด หาแหล่งวัตถุดิบง่าย ขั้นตอนการผสมไม่ยุ่งยาก เกษตรกรสามารถทำได้หรือนำไปปรับใช้ในจำนวนและปริมาณที่เหมาะสมได้เองและที่สำคัญ ตรงตามวัตถุประสงค์ที่จะใช้ โดยมี ส่วนประกอบดังนี้ กากน้ำตาล 40 กก. ปุ๋ยยูเรีย (46-0-0) 5 กก. แร่ธาตุรวม 5 กก. ปูนซีเมนต์ 10 กก. ปูนขาว 4 กก. รำละเอียด 36 กก. สำหรับ กากน้ำตาล เป็นผลพลอยได้จากโรงงานอุตสาหกรรมน้ำตาล เลือกชนิดที่มีความข้นเหนียวไม่ผสมน้ำ ปุ๋ยยูเรีย คือปุ๋ยยูเรีย สูตร 46-0-0 แร่ธาตุรวม เป็นแร่ธาตุผสมประกอบด้วยแร่ธาตุหลักและแร่ธาตุรอง ตามความต้องการของสัตว์ในช่วงอายุนั้น ๆ อาจใช้แร่ธาตุสำเร็จรูป ปูนซีเมนต์ ปูนขาว ใช้เป็นสารประสาน (binder) เพื่อให้ส่วนผสมจับเป็นก้อนแข็ง รวมทั้งเป็นแหล่งให้แร่ธาตุบางตัว เช่น แคลเซียม เหล็ก แมกนีเซียม เป็นต้น รำละเอียด ใส่เพื่อเป็นตัวดูดซับกากน้ำตาล ช่วยให้การแข็งตัวเร็วขึ้นมีคุณสมบัติเกาะยึดได้ดี ช่วยให้การอัดก้อนเรียบแน่น และเป็นแหล่งของพลังงานเพิ่มคุณค่าทางอาหาร

     ที่ผ่านมาในอดีตการปลูกมะนาวของเกษตรกรไทยนิยมปลูกโดยใช้กิ่งตอนหรือกิ่งปักชำโดยคิดว่าต้นเจริญเติบโตและให้ผลผลิตเร็ว โดยไม่ได้นึกถึงปัญหาในเรื่องของระบบรากที่ไม่แข็งแรงเพราะมีแต่รากฝอย เมื่อต้นมะนาวเริ่มให้ผลผลิตเต็มที่มักจะพบปัญหาว่าต้นมะนาวทรุดโทรมลงอย่างรวดเร็วเนื่องจากที่ภาระเลี้ยงผลมาก ที่สำคัญในปี พ.ศ. 2554 ที่ผ่านมาประเทศไทยประสบปัญหามหาอุทกภัยน้ำท่วมครั้งใหญ่ในประวัติศาสตร์ ภาคการเกษตรได้รับความเสียหายอย่างยับเยิน เกษตรกรที่ปลูกมะนาวโดยใช้กิ่งตอนน้ำท่วมขังเพียงไม่กี่วัน พบว่าต้นมะนาวยืนต้นตายเกือบทั้งหมด ในขณะที่เกษตรกรที่ปลูกต้นมะนาวโดยใช้กิ่งเสียบยอดบนต้นตอส้มต่างประเทศรอดตายหลายรายเนื่องจากมีระบบรากที่แข็งแรง ในแวดวงของนักวิชาการเกษตรและเกษตรกรผู้ปลูกมะนาวในเชิงพาณิชย์ต่างก็ยอมรับกันว่า มะนาวพันธุ์แป้นดกพิเศษซึ่งมีลักษณะผลและคุณภาพเหมือนกับพันธุ์แป้นรำไพทุกประการ แต่ผลผลิตดกกว่า 4-5 เท่า ในอายุต้นที่เท่ากันและมีการติดผลเป็นพวง เป็นพันธุ์ที่ตลาดต้องการผลผลิตมากที่สุด เนื่องจากพันธุ์ที่ออกดอกและติดผลง่าย ขนาดของผลค่อนข้างโต เปลือกผลบางและมีปริมาณน้ำในผลมาก มีอายุตั้งแต่ออกดอกจนถึงเก็บเกี่ยวผลผลิตใช้เวลาประมาณ 4 เดือน ที่สำคัญมะนาวพันธุ์แป้นดกพิเศษสามารถบังคับให้ออกฤดูแล้งได้ง่ายมาก ในช่วงปลายปี 2554 เป็นต้นมาจนมาถึงเดือนกุมภาพันธ์ 2555 ราคามะนาวแป้นดกพิเศษขายจากสวนได้ราคาแพงมากเฉลี่ยผลละ 2-3 บาท เมื่อขายถึงผู้บริโภคราคาเฉลี่ยผลละ 5 บาท นับเป็นปีทองของชาวสวนมะนาวอีกครั้งหนึ่ง

     ยางธรรมชาติ มีคุณสมบัติที่ดี คือ มีความคงตัวสูงความยืดหยุ่นดีและทนความล้าดี ดังนั้นการใช้ยางพาราผสมกับยางมะตอยเพื่อใช้ราดถนน จึงสามารถช่วยปรับปรุงคุณสมบัติยางมะตอยให้ดีขึ้นได้ และทำให้สามารถยืดอายุการใช้งานของถนนได้นานขึ้น ซึ่งมีรายงานว่า ประเทศเนเธอร์แลนด์ สหรัฐอเมริกา อังกฤษ อินเดีย มาเลเซีย และออสเตรเลีย มีการใช้ยางสังเคราะห์และยางธรรมชาติในงานทางอย่างกว้างขวาง นางณพรัตน์ วิชิตชลชัย ผู้อำนวยการกลุ่มอุตสาหกรรมยาง สถาบันวิจัยยาง กรมวิชาการเกษตร บอกว่า สำหรับประเทศไทยเริ่มทดลองผสมยางพารากับยางมะตอยราดถนนสายหาดใหญ่-สงขลาตั้งแต่ปี 2500 ต่อมาจึงได้วิจัยและพัฒนา “เทคโนโลยีการใช้ยางธรรมชาติผสมยางมะตอยราดถนน” อย่างจริงจังเมื่อปี 2543 กระทั่งปี 2544 จึงได้ทดลองใช้น้ำยางข้นอัตรา 5% กับยางมะตอยแบบผสมร้อน และนำไปราดถนน 3 แห่ง คือ ถนนหน้าสถาบันวิจัยยาง หน้ากรมวิชาการเกษตร และร่วมกับกรมทางหลวงราดถนนสายสนามชัย-ท่าตะเกียบ ระยะทาง 200 เมตร ซึ่งผลการทดสอบ พบว่า ถนนราดด้วยยางมะตอยผสมยางพารา มีความแข็งแรงทนทานมากกว่าถนนราดยางมะตอยปกติ และยังทนต่อการเกิดร่องล้อได้ดีกว่าถนนที่ได้จากการใช้ยางมะตอยปกติ 2.9 เท่า นอกจากนั้น สถาบันวิจัยยางยังได้พัฒนาและสร้าง เครื่องต้นแบบผสมยางมะตอยกับยางพาราชนิดน้ำยางข้นแบบเคลื่อนที่ได้ ซึ่งมีกำลังผลิต 5 ตันต่อชั่วโมง สามารถใช้งานได้ดีและได้ส่วนผสมที่เป็นเนื้อเดียวกัน ทั้งยังสามารถเคลื่อนย้ายและเชื่อมต่อกับโรงผสมแอสฟัลต์คอนกรีตทุกขนาด