ปัญหาการแพร่ระบาดของเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลในนาข้าว ยังเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง พร้อมสร้างความเสียหายให้เกษตรกรเป็นวงกว้างโดยเฉพาะนาในเขตชลประทานพื้นที่ภาคกลาง ซึ่งเกษตรกรส่วนใหญ่นิยมฉีดพ่นด้วยสารเคมีเพื่อควบคุมและกำจัดศัตรูพืชชนิดดังกล่าว แต่ไม่สามารถตัดวงจรการระบาด ให้หมดไปได้ ปัจจุบันกรมส่งเสริมการเกษตรได้มีการผลิตสารชีวภัณฑ์ คือ “เชื้อราบิวเวอเรีย” และเร่งส่งเสริมให้เกษตรกรนำไปใช้ในการ ป้องกันการแพร่ระบาดของเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล ซึ่งได้ผลเป็นที่น่าพอใจทำให้ชาวนาหันมาใช้เชื้อราบิวเวอเรียอย่างแพร่หลายและมีแนวโน้มขยายตัวเพิ่มขึ้น.... นายอรรถ อินทลักษณ์ อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร กล่าวว่า ที่ผ่านมาเกษตรกรส่วนใหญ่นิยมฉีดพ่นสารเคมีเพื่อควบคุมการแพร่ระบาดของเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลในนาข้าว นอกจากจะใช้ไม่ได้ผลแล้ว ยังทำให้เกษตรกรมีต้นทุนการผลิตสูงขึ้นด้วยเพราะสารเคมีราคาค่อนข้างแพง ขวดละประมาณ 600-1,000 บาท และการพ่นสารเคมีโดยขาดความรู้หรือรู้เท่าไม่ถึงการณ์ และใช้ไม่ถูกวิธี ได้ทำลายแมลงศัตรูธรรมชาติที่อาศัยอยู่ในแปลงนา อาทิ มวนเขียวดูดไข่ แมลงปอ แมงมุม ด้วงดิน ด้วงเต่า และมวนจิงโจ้น้ำ ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการควบคุมประชากรเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลด้วย ปีนี้กรมส่งเสริมการเกษตรได้มอบหมายให้ ศูนย์บริหารศัตรูพืช โดยเฉพาะศูนย์ฯ ที่อยู่ในพื้นที่ที่พบการระบาดของเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลในนาข้าว ให้ดำเนินการผลิตเชื้อราบิวเวอเรีย และเร่งถ่ายทอดองค์ความรู้เกี่ยวกับการผลิตเชื้อราชนิดดังกล่าวให้ศูนย์จัดการศัตรูพืชชุมชน นำไปผลิตขยายเพิ่มปริมาณขึ้น พร้อมส่งเสริมให้ผู้ปลูกข้าวใช้เชื้อราบิวเวอเรียป้องกันการแพร่ระบาด ของเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล เพื่อลดปริมาณการใช้สารเคมีให้น้อยลง

     เพื่อหลีกเลี่ยงโรคจุดวงแหวน หลายคนก็ทราบดีว่าปัญหาหลักของการปลูกมะละกอ ในประเทศไทยคือ โรคไวรัสจุดวงแหวน หรือบางคนเรียกสั้น ๆ ว่า “โรคจุดวงแหวน” ซึ่งปัจจุบันนี้มีการระบาดไปทุกพื้นที่ของการปลูกมะละกอ และนี่เป็นปัจจัยหลักที่ทำให้พื้นที่การปลูกมะละกอในประเทศไทยลดลงเป็นลำดับ ในทางวิชาการต่างก็ทราบดีว่าเมื่อมะละกอ เป็นโรคจุดวงแหวนแล้วไม่มีทางรักษาให้หายขาดได้ ในพื้นที่ที่มีการระบาดของโรคนี้อย่างรุนแรง ต้นมะละกอจะเป็นโรคนี้ตายก่อนที่ต้นมะละกอจะออกดอกและติดผลด้วยซ้ำไป มะละกอทุกสายพันธุ์ที่ปลูกกันอยู่ในขณะนี้ มีโอกาสเป็นโรคจุดวงแหวนได้ทุกสายพันธุ์ แม้แต่พันธุ์แขกดำศรีสะเกษ ก็ไม่ต้านทานต่อโรคนี้เช่นกัน ในการแก้ปัญหาโรคจุดวงแหวนในมะละกอแบบยั่งยืน จะต้องใช้วิธีเทคโนโลยีการตัดต่อยีนหรือวิธีการพันธุ วิศวกรรม ซึ่งขณะนี้งานวิจัยมะละกอตัดต่อยีนที่กรมวิชาการเกษตรทำไว้ประสบผลสำเร็จและเสร็จสิ้นลง แล้วในส่วนของการหาพันธุ์ต้านทานโรคจุด วงแหวน

     "ปูดำ” เป็นสัตว์น้ำที่มีคุณค่าทางเศรษฐกิจไม่น้อยกว่าสัตว์น้ำประ เภทอื่น ปัจจุบันปูดำกำลังได้รับความนิยมในการบริโภคสูง การจับปูดำจากธรรมชาติอย่างเดียวจึงไม่เพียงพอต่อความต้องการของผู้บริโภคทำให้ราคาในท้องตลาดค่อนข้างสูงโดยเฉพาะปูไข่ ราคาสูงถึงกิโลกรัมละ ประมาณ 250-350 บาท ฉะนั้น การที่ภาครัฐได้ส่งเสริมให้เกษตรกรสามารถเลี้ยงปูดำเพื่อทดแทนการจับจากธรรมชาติจะเพียงพอต่อความต้องการของตลาดได้ และจะช่วยสร้างอาชีพและรายได้ให้แก่เกษตรกรได้เป็นอย่างดี โดยล่าสุดทางกรมประมง โดยสำนักงานประมงจังหวัดปัตตานี ได้เล็งเห็น ศักยภาพของราษฎรในพื้นที่ชุมชนบาลา ดูวอ หมู่ที่ 2 ตำบลบางปู อำเภอยะหริ่ง จังหวัดปัตตานี ในการเพาะขยายพันธุ์ปูดำ จึงได้เข้าไปส่งเสริมอาชีพการเลี้ยงปูดำในตะกร้าแก่เกษตรกรซึ่งดำเนินการมาตั้งแต่ ปี 2550 จนถึงปัจจุบันมีการรวมกลุ่มโดยมีสมาชิกจำนวน 24 ราย สามารถสร้างรายได้เฉลี่ยให้แก่ชุมชนได้ประมาณ 7,000-10,000 บาทต่อเดือน สำหรับการเลี้ยงปูดำ ทางสำนักงานประมงจังหวัดปัตตานีแนะนำว่าควรเลือกทำเลที่เป็นบริเวณชายฝั่งหรือบริเวณปากแม่น้ำ ไม่มีคลื่นลมแรง กระแสน้ำไม่เชี่ยว ปลอดภัยจากภาวะมลพิษ ส่วนการทำตะกร้าและการทำแพนั้น ตะกร้าที่ใช้จะเป็นตะกร้าพลาสติกมีขนาดประมาณ 40x60x15 เซนติเมตร สำหรับแพใช้ท่อพีวีซีเส้นผ่าศูนย์กลางขนาด 1-2 นิ้ว ปิดปลายทั้ง 2 ข้าง แล้วต่อให้เป็นแพยาวประมาณ 10-20 เมตร

     ปัจจุบัน “มะเดื่อฝรั่ง” จัดเป็นผลไม้แปลกและหายากที่ปลูกและให้ผลผลิตได้ในหลายพื้นที่ของประเทศไทย ปลูกในสภาพพื้นที่ราบและมีอากาศร้อน มีร้านอาหารหลายแห่งในกรุงเทพมหานครได้สั่งซื้อผลมะเดื่อฝรั่งที่ปลูกในจังหวัดพิจิตรไปประกอบอาหารได้หลากหลายชนิด โดยเฉพาะนำไปทำเป็นสลัด มีการสั่งซื้อจนผลผลิตไม่เพียงพอต่อความต้องการ เป็นที่พิสูจน์แล้วว่าสายพันธุ์มะเดื่อฝรั่งที่สามารถปลูกในพื้นที่ราบอากาศร้อนและให้ผลผลิตและคุณภาพดี ได้แก่ พันธุ์ญี่ปุ่น, พันธุ์บราวน์ตุรกี, พันธุ์ออสเตรเลีย ฯลฯ คุณพิลาณี ไวถนอมสัตย์ สถาบัน ค้นคว้าและพัฒนาผลิตผลทางการเกษตรและอุตสาหกรรมเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ได้กล่าวว่า ทางสถาบันได้รับทุนสนับสนุนงานวิจัยเกี่ยวกับเส้นใยอาหารและเอนไซม์ฟิซินในผลมะเดื่อฝรั่งจากมูลนิธิโครงการหลวง หลายคนยังไม่ทราบว่าเอนไซม์ฟิซินเป็นเอนไซม์ย่อยอาหารประเภทโปรตีนที่พบในผลมะเดื่อฝรั่งเท่านั้น เอนไซม์ชนิดนี้สามารถนำไปใช้ประโยชน์ในอุตสาหกรรมหลายประเภท เช่น ในอุตสาหกรรมเบียร์เพื่อช่วยทำให้เบียร์ทนต่อความเย็นและไม่ทำให้เกิดความขุ่น ในอุตสาหกรรมเนื้อสัตว์จะทำให้เนื้อนุ่มและเคี้ยวได้ง่ายขึ้น

     ปัจจุบันเกษตรอินทรีย์กลายเป็นกระแส และเป็นทางเลือกของการเกษตรทั่วโลก รวมทั้งไทยที่กำลังขับเคลื่อนเป็นวาระแห่งชาติ และแม้เราจะขับเคลื่อนมานาน แต่ก็ยังไม่ได้รับกระแสขานรับที่ดี ปัจจัยหลักอยู่ที่ราคาสารเคมีเกษตรพุ่งขึ้นจนเกินขีดความสามารถของเกษตรกร ทำให้หลายรายหันไปหาเกษตรอินทรีย์ที่ต้นทุนต่ำกว่า ไม่มีพิษภัยต่อตัวเองและผู้บริโภค หน่วยงานหลักในการฟื้นฟูดินก็คือกรมพัฒนาที่ดิน ซึ่งพบว่าสภาพดินที่ใช้สารเคมีได้รับผลกระทบมาก เพราะมีส่วนสำคัญในการทำลายจุลินทรีย์ที่มีประโยชน์ในดิน "งานใหญ่ของกรมคือเฟ้นหาจุลินทรีย์ในดินที่มีความสามารถย่อยสลายซากพืช เพื่อเพิ่มอินทรียวัตถุในดิน รวมถึงฮอร์โมนที่เป็นประโยชน์ต่อพืช ซึ่งกรมได้เริ่มโครงการและประสบความสำเร็จ ปี 2529 พบจุลินทรีย์ที่ย่อยสลายซากพืชได้ดี และแปรจุลินทรีย์ในรูปสารเร่งพด.1 ซึ่งเป็นฐานสำคัญในเวลาต่อมาในการเฟ้นหาจุลินทรีย์ที่หลากหลาย" ฉลอง เทพวิทักษ์กิจ รองอธิบดีฝ่ายวิชาการ กรมพัฒนาที่ดิน แจง พร้อมระบุว่าไม่เพียงแต่กลุ่มเกษตรกรนำผลิตภัณฑ์สารเร่ง พด.ประเภทต่างๆ มาใช้ประโยชน์เท่านั้น แต่ยังต่อยอดขยายสู่ชุมชนที่ประสบปัญหาน้ำเน่าเสีย ขยะในครัวเรือน ขณะที่ภาคเอกชนไม่น้อย เริ่มหันมาสนใจงานวิจัยจุลินทรีย์เพื่อนำไปปรับใช้ในธุรกิจของตน ล่าสุด รองฯ ฉลอง ยอมรับว่า กรมยังมีเป้าหมายใช้จุลินทรีย์สร้างโรงปุ๋ยหรือธาตุอาหารในดินโดยตรง โดยกำลังวิจัยพัฒนาจุลินทรีย์สายพันธุ์ใหม่ ที่มีความสามารถในการตรึงไนโตรเจนได้เอง โดยไม่ต้องอาศัยปมรากถั่วอีกต่อไป เท่ากับเป็นการสร้างโรงปุ๋ยขึ้นในดินนั่นเอง ทั้งนี้ ปัจจุบันการเพิ่มธาตุอาหารในดินกระทำโดยใช้จุลินทรีย์ไปย่อยสลายซากพืช หรือไม่ก็ปลูกพืชตระกูลถั่วที่ตรึงไนโตรเจนได้ แล้วไถกลบ

     ต่อจากวันพุธที่แล้ว...ที่ไปดูงานกับกรมส่งเสริมการเกษตรที่กระบี่เรื่องเกี่ยวกับ การส่งเสริมการผลิตปาล์มน้ำมันครบวงจรและวิสาหกิจชุมชน จ.กระบี่ ที่บอกถึงเรื่องของการเพาะเห็ดฟางจากทะลายปาล์มทั้งการเพาะเห็ดในโรงเรือนและเห็ดฟางกองเตี้ยในสวนปาล์มของสมาชิก วิสาหกิจชุมชนรวมใจชาว กชน. (เห็ดฟางทะลายปาล์ม) บ้านควนเศียร หมู่ 5 ต.เขาเขน อ.ปลายพระยา ประธานกลุ่มคือ นางสุนีย์ เทพานุรักษ์ ที่เมื่อคราวที่แล้วบอกถึง ขั้นตอนและวิธีการเพาะเห็ดฟางจากทะลายปาล์ม วันนี้จะบอกถึงเรื่องของกลุ่มว่าเขามีการจัดการกันอย่างไรถึงประสบความสำเร็จ กลุ่มนี้เขามีสมาชิกอยู่ 33 คน มีการจัดตั้งคณะกรรมการโดยแต่ละคนมีหน้าที่แตกต่างกันออกไป เช่น นอกจากประธานแล้วก็มีรองประธาน เลขานุการ เหรัญญิก ประชาสัมพันธ์ ฝ่ายรวบรวมผลผลิต ฝ่ายการตลาด เป็นต้น... กลุ่มมีกฎอยู่ว่า สมาชิกต้องส่งผลผลิตซึ่งก็คือดอกเห็ดนั่นเอง มายังกลุ่มซึ่งเป็นจุดในการรวบรวมผลผลิต ไม่เกินเวลา 13.00 น. ของทุกวัน

     ไปดูงานกับกรมส่งเสริมการเกษตรที่กระบี่เรื่องเกี่ยวกับการส่งเสริมการผลิตปาล์มน้ำมันครบวงจรและวิสาหกิจชุมชน จ.กระบี่ มีหลายเรื่องที่จะนำมาเสนอด้วยเป็นเรื่องที่น่าสนใจทั้งสิ้น เรื่องแรกที่นำมาวันนี้เป็นเรื่องของการเพาะเห็ดฟางจากทะลายปาล์มทั้งการเพาะเห็ดในโรงเรือนและเห็ดฟางกองเตี้ยในสวนปาล์มของสมาชิกวิสาหกิจชุมชนรวมใจชาว กชน. (เห็ดฟางทะลายปาล์ม) บ้านควนเศียร หมู่ 5 ต.เขาเขน อ.ปลายพระยา ประธานกลุ่มคือ นางสุนีย์ เทพานุรักษ์ เรื่องนี้เป็นเรื่องยาวต้องเล่า 2 ครั้งถึงจะจบบริบูรณ์ ฉะนั้น กรุณาติดตามตอนจบวันพุธหน้า สำหรับวันนี้ ประธานกลุ่มฯเล่าถึงขั้นตอนและวิธีการเพาะเห็ดฟางจากทะลายปาล์ม มีขั้นตอนต่าง ๆ ดังนี้

     นับเป็นข่าวดีที่ กรมวิชาการเกษตร ประสบความสำเร็จในการปรับปรุงพันธุ์มะพร้าวกะทิลูกผสมพันธุ์ใหม่ 2 พันธุ์ ซึ่งอยู่ระหว่างเตรียมเสนอให้คณะกรรมการวิจัยปรับปรุงพันธุ์พืช กรมวิชาการเกษตร พิจารณาประกาศเป็นพันธุ์แนะนำของกรมวิชาการเกษตร เพื่อส่งเสริมให้เกษตรกรปลูก เพื่อการค้า นายสมชาย วัฒนโยธิน นักวิชาการเกษตรชำนาญการพิเศษ สถาบันวิจัยพืชสวน กรมวิชาการเกษตร กล่าวว่า ทีมนักวิจัยเริ่มปรับปรุงพันธุ์มะพร้าวลูกผสมกะทิที่สวนผลิตพันธุ์มะพร้าวลูกผสมคันธุลี ศูนย์วิจัยยางสุราษฎร์ธานี เมื่อปี 2538 โดยได้รับความร่วมมือจากสวนมะพร้าวกะทิพันธุ์แท้ของบริษัท อูติเมล็ดพันธุ์ปาล์มน้ำมัน จำกัด อ.ทองผาภูมิ จ.กาญจนบุรี ซึ่งสนับสนุนพ่อพันธุ์มะพร้าวกะทิสายพันธุ์แท้ 1 พันธุ์ จำนวน 44 ต้น นำมาผสมกับแม่พันธุ์มะพร้าว 5 สายพันธุ์ ได้แก่ สายพันธุ์น้ำหอม สายพันธุ์มลายูสีเหลืองต้นเตี้ย สายพันธุ์มลายูสีแดงต้นเตี้ย สายพันธุ์ทุ่งเคล็ด และสายพันธุ์เวสท์อัฟริกันต้นสูง พันธุ์ละ 100 ต้น